Öyle Bir Hikâye (Osmanlıca) – Sait Faik Abasıyanık By BHR Osmanlıca29 Kasım 202519 Mayıs 2026Osmanlıca, Hikâye اویلە بر حكایە یازار: سعید فائق آباسی یانیق چویرمن: عمر علی ایلتیشیم: bhrosmanlica@gmail.com كیفلی اوقومەلر دیلرم! epub indir اویلە بر حكایە سینەمادن چیقدیغم زمان یاغمور ینە باشلامشدی. نە یاپەجغم؟ كفر ایتدم. آنا عورت كفر ایتدم. جانم بر یورومك استەیوردی كە… شوفورڭ بری: — عتیق علی، عتیق علی! دییە باغردی. گیدر می یم (عتیق علی)یە گیجەنڭ بو ساعتندە، گیدرم. آتلادم شوفورڭ یاڭنە. درە تپە دوز گیتدك. اوطوموبیلڭ بوغولی، طاملەلی جاملرندە قرمزی، صاری، یشیل، تورلی ایشیقلر گورەرك، بر رنك طالغەسی ایچندە عتیق علی یە واردق. شیشلیدە بومونتی1 طوراغندن یوز آدیم یوروسەم أویمە واریر، ایكی یورغانلی یاتاغمڭ چوقورینە بوزولور، دوستم (پانجو2)یی دوشونورم. شمدیلك باشقە كیمسەم یوق. استانبول آطەلرینڭ برندە خستە آنام یاتار دوشگندە. قرە كوپگم دە قاریولەسنڭ آلتندە اونی و بنی بكلر. پانجو، چیلك اسملی بر سوقاقدە اوتورور. فوتبول اویونلری گورور رؤیاسندە. یاخود دە ینە رؤیاسندە پیشپیریك اوینار. بن گیجە یاریسندن صوڭرە یاغمورلی بر هوادە عتیق علیدەیم. سوزم اوڭا بر بولوار اوستندەیم. یورویورم. یاغمور یاغیور دە یاغیور. أوت، یاغمورڭ، یالڭزلغڭ، عتیق علینڭ حقی وار: اوزاقلاشدقجە آنامی، پانجویی، كوپگم عربی دها چوق اوزلەیورم. اوچی دە اویقودەدر. آننەم خورلایور، عرب اویانمش، سوقاغە قولاق ویرییور، پانجو رؤیا دە گورمیور، دمینجَك آتدم. بن، ایكی انسان و بر حیوان دوشونەرك یاغمورڭ آلتندە، عتیق علینڭ بیلمدیگم سوقاقلرینە صاپیورم. بكجی دودوكلری گلیور. بر أودن دلی گبی بریسی فرلایور. اوستمە چوللانیور. — دوستمی اولدردم آبی، دییور، صاقلا بنی. پالطومڭ جیبنی گوسترییورم. دیكیشلرندن یاغمور گیرمش، صباحكی ییدیگم سیمیدڭ صوساملری قوقان جیبمی. گیروب غائب اولیور. — اسمڭ نە سنڭ؟ دییە سسلنیورم جیبمە: — هدایت. — ندن اولدردڭ؛ هدایت؟ — سوییوردم بە آبی! — ناصل سوییوردڭ؛ هدایت! — دلی گبی بە آبی! گون اونڭلە آغارییوردی. بن صوسام حلواسی صاتارم آبی گوندوزلری. جیبڭ دە میس گبی سیمیت قوقیور آبی. گون اونڭلە آغاریر؛ اونڭلە قراریردی. بر دقیقەم یوقدی اونی دوشونمدیگم. آبی، رؤیادە گبی یاشاردم. هر لاف گلیر گیدر اوڭا طایانیردی. انسانلر بڭا بر لاف سویلردی. او نە جواب ویرەبیلیر، دییە دوشونوردم. بر شی آلەجق اولسەم او آلیر میدی عجبا؟ دیردم. بر شی ییسەم ایچمە سیڭمزدی. بری یول صورسە او گوستریر میدی دییە قفامە صورماینجە و ایچمدە او، یول گوسترمینجە آبدال آبدال باقاردم. بر گوزل شی گورسەم اوڭا گوسترمزسەم، گوسترەمدیگم ایچون ذوق آلەمازدم گوزل شیدن. — اسمی نە ایدی ؟ — پاكیزە. — صوڭرە هدایت؟ — صوڭرە آبی… هوا قراریردی. صوسام حلوالرینی قهوەیە براقیر، ایكی بارداق شراب ایچمگە قوشاردم. آفیون می قاتاردی پزەونك میخانەجی نەدر، ایچر ایچمز پاكیزە قارشیمە دیكیلیویریردی جاپ جانلی، ایصیجەجق. — صحیحدن می؟ — یوق بە یالانجقدن، خولیادن بە آبی! آرتق قونوشور طوروردم آبی. — صوص، گلن وار، هدایت. هدایت پالطومڭ جیبندە بر صوسام دانەسی گبی بوزولوردی. یاغمور دیڭمشدی. اورتەلق بر پارچە آغارمش گبی ایدی. هدایت جیبمدن سسلندی: — آڭلاتەیم می اوتەسنی آبی؟ — آڭلاتما، یتر بو قدری. — پكی آبی، صوصدم. ناصل استرسەڭ آبی. اما آڭلات بنی پانجویە أ می؟ — آڭلاتیرم هدایت. — اما اوتەسی دها قییاق آبی. — اوتەسنی بن اویدرورم هدایت. سن چیق جیبمدن. پالطو دە ایصلاندی. ایكیڭزی بردن قالدرەمیورم، یورولدم. — پكی آبی. جیبمدەكی صوسام پیرە اولدی. فاتح جامعی آولوسنڭ چیتلنبِك آغاجنڭ دیبنە طوغری فرلادی گیتدی. قراڭلقدە بر قیغلجیم، قرە بر قیغلجیم گبی پیریلدادی. بر اوخ چكدم. راحتلامشدم. كیفلنمشدم. پانجویە طوموزینە بر حكایە آڭلاتەجقدم: هدایت پاكیزەنڭ تا قلبنە بر ووروشدە قوجامان بر چیوی صاپلامشدی. باشقە چارەسی یوقدی. صوسام حلوالری یین چوجوقلر، قادینلر هدایتدن بو حكایەیی بكلەمزلردی. صوسام حلواسی قارن طویورمازدی. پاكیزە صوسام حلواجی یە دە وارەمام آ، دیمشدی. سوییورمش… سوگی قارن طویورور می؟ هدایت او آقشام سوسلنمش، تقسیمە چیقمشدی. اون سكز لیرا اوتوز یدی غروش پارەسی واردی. بر میخانەیە گیردی ایچدی دە ایچدی. ایچدكجە هدایتە قویدی. آرتق منارەیە باقدیغی زمان منارەنڭ عالَمنڭ گوگە طوغری یوكسلیشنی پاكیزە ایلَن بر بلوطسز آی مهتابلی گیجەدە سیر ایتمیەجكدی، دیمك. خرقۀ شریفە بو یول می گیدر دییە بر قادینجغز صوردیغی زمان هدایت قفاسنڭ ایچندە، صاری، یوڭ قازاغی آلتندە غائب اولمش، پاكیزەیە عین سؤالی صوروب دە: ”بو یول می گیدر، اوتەكی می، بن نە بیلەیم فاطمە خانم! ”دیرسە، او دە قادینجغزڭ شاشیرمش یوزینە گولومسەیەرك عین شیلری سویلەیەمیەجكدی، ها. باشنی توگلر گبی، كدیلر گبی، تمیز تولبندلر و مندیللر گبی قوقان پاکیزەنڭ دیزلرینە هیچ می هیچ قویەمیەجقدی. اولان! بو چیوی یی دە كیم قویمشدی جیبنە. او پیچ عبد الله یوق می؟ او جانم چوجوق. او چیللی، اسمر یوزلی، بادیك بورنلی، قرە قاپلان قولوبی سانتِرْهافی جانم اوغلان عبد الله. او قویمش اولەجقدی چیوی یی. یاریم سینەما بیلتی، یاریم ستادیوم بیلتی، دیش فرچەسی، انگلیز آناختاری، بوزوق یالە كلیدی، اِسپرمەچت مومی، چیكلت، قورتلی كراز، صابون، قارپوز قاون چكردگی، صوغان صارمساق قویان پیچ قوروسی چیوی یی نە بوق ییمگە قور. قوجامان تمل اڭسریسی. پیریل پیریل دە. بز گبی دە اینجە… پانجویە حاضردە حكایە. — نە آرایورسڭ بورالردە گیجە یاریسی همشهریم سن؟ — بر آرقداشمی زیارتە گیتمشدم. اوردن دونیورم. گج قالمشم. — نردە اوتورییورسڭ؟ — شیشلیدە. — اوستمی آرادیلر. قلمدن باشقە ٦٧ لیرا ٣٠ غروش پارەم وار. بر حكایە مسودەسی. پانجونڭ بر رسمی. بر قلم دها. — نفوس كاغدڭ یوق می یاڭندە؟ — یوق! — نە ایش یاپارسڭ؟ — یازی یازارم. — نە یازیسی، كاتب میسڭ؟ — كاتبم. — كیمڭ یاڭندە؟ — قوجە ایلی، اقبال آنبارندە. نرەدن عقلمە گلدی دە بردن برە سویلەییویردم قوجە ایلی اقبال آنبارینی. — هادی باقەلم. طبانە قوت. طولاشمە گیجە وقتی، اختیار حالڭدە. فاتح پارقنڭ كنارندن یورویورم، پانجو. آدمڭ بری اوتورمش ایصلاق یرە. باجاقلرینی دیم دیك دیكمش. قفاسنی پارقڭ صینیر دمیرلرینە طایامش. — یاشاسین دموقراسی، یاشاسین ملت، یاشاسین جمهوریت! دییە باغرییوردی. — یاشاسین همشهریم، دیدم. — اوتور یاڭمە، دیدی. اوتوردم. اوخ! صحیحدن راحتمش بە. ایصلاق ایصلاق. صوغوق صوغوق. — بنم بر قاریم وار همشهریم. صورتنی گورسەڭ بر آیلق یولە قاچارسڭ. بر قیزم وار. الله سنڭ گبیسنە نصیب ایتسین. أولی میسڭ؟ أولی ایسەڭ بوشا، بنم قیزی آل. بر گوزی كور، اوتەكی گوزی یارادانە یان باقار. بر بورنی وار. انفیە مندیلی طایانماز. سوموگی قوقار. مندیلی قوقار، كندیسی قوقار.یاڭندن گچەمزسڭ. بورام بورام آی باشی قوقار. بر اوغلم وار. اون طوقوز یاشندە، سیدیك قوقار. آیاق قوقار، جیغارە قوقار. أو دیسەڭ أولرە شنلك آبدستخانە قوقار. هی بیوك اللهم! شو طاشلرە باق. ییقادڭ پیریل پیریل . شو یشیلە بویانمش دمیرلرە باق! قاتی، قاتی اما میس گبی بویا و یاغمور قوقیور. شو چمنلر. شو بلوطلر، شو قرە قرە، صاری صاری، قرمزی قرمزی، صاریشین صاریشین، اسمر اسمر گچن بلوطلرە باق! شو گوزلرمدە بیویوب بیویوب، ییلدیز ییلدیز آچیلوب، اوق اوق، سیوری سیوری قپانان فنارلرە باق! شو باشدن آشاغی یە ییقانمش دائرەیە باق! صوغوقمش، یاغمورمش. ویز گلیر. تر تمیز، قوقوسز، ایشیق و صو ایچندە، بلوط ایچندە كائناتڭ آلتندە یاتیورم. باشمی دمیرلرە طایامشم. قیچم صولر ایچندە نە چیقار؟ كائنات تپەمدە عقل ایرمز اویونلر اوینایور. بخار صو اولیور. صو چامورلری، پیسلكلری تمیزلەیور، چمنلری یشیل ایدییور، آغاجلری آغاج. نە ایشم وار أودە؟ اوتور سن دە. سن دە گیتمە أوینە. یاتەلم بوردە. اویویەلم. طور اوڭجە بر جیغارە یاقەلم. شو كبریتڭ، شو یانمام دییە فیصیر فیصیر فشقردایوب دە صوڭرەدن پكی أمر ایت آنام یانەیم، دیین شو كبریتڭ ایشیغنە باق. بو اولور می آرقداش. بویلە بر ال سورچمەسیلە آچیلیویرن حرارت، ایشیق، بایرام گوردڭ می سن؟ گل، سوین آرقداش. شو آغزیمزدن چیقان دومانلرە باق! ناصل اوچیورلر. یاشایورسڭ افندی. پیریل پیریل، دانە دانە، ایصلاق ایصلاق. جام جام، بلّور بلور، فانوس فانوس، چشمِ بلبللر گبی یاشایورسڭ دوستم. دومانلریمزە، جیغارەلریمزڭ دومانلرینە باق افندی! بو ماوی شی نەدر؟ بو انسانڭ ایچنی سوینجدن، كیفدن پارلاتان شی نەدر؟ نە قادینلە یاتمق، نە شراب ایچمك، نە آرقداشلرلە پِرافا اوینامق، نە تیاترو، سینەما سیر ایتمك… هپسی بر یاڭا دنیایی سیر ایت. آل گوزم باق افندیم. ایشتە سڭا كبریت آلوی. ایشتە سڭا جیغارە دومانی! هادی اویویەلم همشهریم. ها اویومدن اول پانجویە آڭلات بنی. فاتح پارقنڭ دمیرینە طایالی اویویان آدمی، جیغارەسنڭ دوماننی. پانجو ایی چوجوقدر. جاندر جان. سلام سویلە بندن. ایی كە شو آیاق قابیلری آلمشم. بركت كە آیاقلرم صو چكمیور. هر یاڭم صو ایچندە. آیاقلرم قالوریفرلی. ”جیغارەمڭ دومانی، یوقدر یارڭ ایمانی. آلتندن كوشك پاپدردم، گوموشدن مردیونی” تركیسنی باغرە باغرە سویلەیەرك اوزاقلاشیركن آرقەمدن سسلنیوردی. — وار اول! گوردڭ می؟ وار می ایمش دنیا. پانجونڭ آرقداشی! فائق بگڭ اوغلی. زیركدەكی سدلرڭ اوزرینە اوتوردم. اوڭمدە وفا. آتاتورك بولوارندە جنلر طوپ اوینایور. روزگار بر قلعەدن بر قلعەیە بلوط آتیور. یاشاسین فوتبول ماچلری، دییورم. سدڭ هانگی طرفندن اینەجگمی دوشونمك استەیورم. عمرمدە بر كرە اسرار چكمشدم بروسەدە. یشیل جامعسنڭ آولوسندەكی سدە اوتورمش نیلوفر اوواسنە شعر دوزركن نە طرفدن اینەجگمی شاشیرمشدم. آدمڭ بری گچركن چاغروب، نە طرفدن اینەجگم آغابگ، دییە صورنجە آدمجغز گوزیمڭ ایچنە قورقو ایلە باقمش، صوڭرە گولومسەیەرك ألمدن طوتوب ایندرمشدی. گوزلرینی لیسە قاسكتنڭ شمسِ سپرینە دیكوب: — یاپما بر دها دلیقانلی، دیمشدی، اینمسی قولای. بری گلیر ایندریر. اما بر دە چیقمسنی شاشیریرسەڭ افلاح اولمازسڭ صوڭرە، دیمشدی. شمدی آرتق بویلە شی قوللانمیورز اما او زماندن بری بر سدە چیقمیە گورەلم. هپ اینیش قولنی اونوتیویرییورز. پانجو هپ قباحت سندە. سن ایتدڭ بو ایشی بڭا. گیجە یاریسی سنڭ حسابڭە طولاشیورم. سن ایتدڭ بو ایشی. باقدم، زیرك یوقوشنڭ سدی دیبندە اویوموش بر كوپك.یاڭنە اوتوردم. گوزینی آچدی. بوجول بوجول باقدی. قورقە قورقە قفاسنی اوقشادم. گوزینی یومدی. بر قونفەرانس دە بن اوڭا چكدم. دیدم كە: — اوغلم پاتلاق گوز. بن انسان اوغلی. سن حیوان اوغلی. بوندن میلیونلرجە سنە اول هر ایكیمز دە قورتدق، صولوجاندق، تك حجرەلی مخلوقدق. اوندن اول بوشلقدە بر توزدق. صوڭرە باق ایشتە بو حالە گلدك. بوندن صوڭرە بلكە بویلە قالیرز. بلكە دگیشیرز. اما بویلە قالمیەلم. سز دە بدبختسڭز، بز دە. أولردە اویویانلر، ایپكلر ایچندە اویویانلر، قادین قوینندە اویویانلر، صوبا باشندە قیویرلمش بوبیلر3 دە وار. لاستیكدن كمیكلری، طوپلان وار. خانملری آتار، قوشوب گتیریرلر. صباحلری قاپوجیلر گزمگە چیقاریرلر. انسانلر وار، سودكلرینی آلمشلر شو ساعتدە قوینلرینە، طالمشلر ایكی كشیلك رؤیالرینە. پك اعلا نە یاپەلم؟ اما سن زیرك یوقوشندە قویروقسز، توگسز، اویوز، صوغوقدن تیترەین بر سوقاق كوپگی، بن پانجونڭ آرقداشی، باشقە هیچ بر شی دگل، یاغمورە وورمش، اویقوسز، جانی بورنندە، یورگی آغاج چیلگی سوقاغندە، قفاسی بومونتی تراموای طوراغندن یوز مترە اوزاقدە كیرلی بر یاصدیقدە بر آدمجغزم. نە یاپەلم؟ گونڭ برندە دوستلقلردن، انسانلردن و حیوانلردن و آغاجلردن و قوشلردن و چمنلردن یاپلمش وظیفە حسی ایلە چارپان یوركلرلە طولو بر عالمدە یاشایەجغمزی دوشونەلم. بر اخلاقمز اولەجق كە هیچ بر كتاب دها یازمدی. بر اخلاقمز، بوگون یاپدقلریمزە، یاپەجقلریمزە، دوشوندكلریمزە، دوشونەجكلریمزە حیرتلر ایچندە باقان بر اخلاقمز. او زمان سنڭلە دها اوزون دوستلقلر ایدرز پاتلاق گوز. او زمان هیچ مراق ایتمە. دوستم پانجو دە بڭا حق ویرەجكدر. كلیسا اخلاقندن سوز آچمایەجق. دوستلغڭ اولەغان اوستی گوزللگنی چوجوقلرینە آڭلاتەجقدر. آتاتورك كوپروسندە راستلادم آدمە. ایكی النی طرابزانە طایامش، خلیجە اوگورییوردی.یاڭندە طوردم. زیپلار گبی ایكی اوچ دفعە دها آیاق قابیلرینڭ اوجنە باصەرق یوكسلدی. صوڭرە طوردی. مندیلمی چیقاروب گیدوب یوزینی سیلدم. آغزینی سیلدم. گوزینە دوشن صاچلرینی الملە طرادم. یوزینی بڭا چویرنجە ایكی بیوك و سیاه گوز دوستجە باقدی. — چوق ایچدم عمجە، دیدی. عقلالق ایتمدم. — ایچملی دلیقانلی، دیدم، ایچنجە چوق ایچملی. — عشق اولسون عمجە، دیدی، سن دە بزدنمشسڭ. — زمانندە، دیدم. — چوق می ایچردڭ، دیدی. آلت طوداغمی اوست طوداغمە آدم عقللی یاپیشدروب صاغ الملە دە هوایە خفیفدن ایكی اوچ توقات صاللادم. پانجو سن دە یاپ بویلە، نە دیمك استەدیگمی آڭلارسڭ. — بللی، بللی عمجە، دیدی. صورتندە نور قالمامش. قیزدم . — نورم ایچمدە اوغلم، دیدم، ایچم پیریل پیریل. ایچم عشقلە طولو، دوستلقلە طولو، هیچ اولمازسە بو آقشاملق. سن باقما او یوزدەكی نورە. یالانەدر، آلداتیر. — اویلە می دیرسڭ؟ دیدی. آرقەسندن ”اویلە می دیرلر طومبول گلین بویلە می دیرلر؟ ”شرقیسنی سویلەیەرك اوزاقلاشیركن یاقەلادم. — یوق، دیدم ، صالیویرەمم سنی. آڭلات بڭا نردە ایچدڭ. — نردە اولەجق عمجە، براق، گیجە یاریسی خوش بشی الله عشقنە آیدم آرتق، گیدوب یاتەیم. یارین ایركن آرابە قوشەجغز. موروق قیامتی قوپاریر اویوتەمازسەق. سنڭ آڭلایەجغڭ عمجە نا شو قارشیدەكی أودە بر قاری اوتورور: یهودی قاریسی. قوجەسی آنقرەیە گیتمش. بزی چاغردی. گیتدك، برابرجە ایچدك. حریف گیجە یاریسی طاملەماز می؟ پیشكین آدممش. بزی قارشی قارشی یە گورنجە بر تك كلمە سویلەمدی. بر كنارە اوتوردی. قان دە پیشكینمش او دە صانكە اوطەدە كیمسە یوقمش گبی بر بڭا بر كندیسنە، بر حریفە طایادی راقی یی. اوچمز بر كلمە سویلەمدن یدیشر قدح دها ایچدك. — أ، بڭا مساعدە! دیدی. قاری: — مساعدە سزڭ افندیم، دیدی. حریف یوزی صاپ صاری، مكمل بر توركجە ایلە: — شرفِ اقباللە، دیدی. بن قیردم. صوڭرە نە اولدی أودە بیلمم. — اوی آنام، دیدم بن. — یا، اوی آنام، دیدی، گنج یاقیشیقلی، بیچقین آرابەجی. ایكیمز دە آتاتورك كوپروسنی ترس طرفندن آرشینلایەرق خلیجڭ اوتەكی یاقەلرینە واردق. بن عذاب قاپودە ایكن اونڭ اون4 قاپانندن نارەسنی دویدم. — اوی آنام، دییوردی. ایشتە بو منوال اوزرە پانجو گلدم سزڭ محلەیە، یاغمور ینە باشلادی. تام سزڭ أوڭ اوڭندە بر كوب قیرلمش، یاریسی پارام پارچە، یاریسی صاپه صاغلام. كوبڭ ایچنە اوتوردم. باشلادم آڭلاتمغە عتیق علی پاشایە بر گیجە یاریسی ناصل گیتدیگمی، هدایتڭ جیبمە ناصل گیردیگنی، فاتح پارقندە یاتان آدمی، سوقاق كوپگنی و یهودی قاریسنڭ آرابەجی زیمپارەسنی. سن اویویوردڭ. — هی پانجو، پانجو، سسلندم. سسم بر پنجرەیی دلدی. گیتدی سنڭ قولاغڭی بولدی. اویاندڭ. اما آرتق بنم سڭا قدر یتیشدرەجك نە سسم، نە حالم قالمشدی. سن دە تكرار اویقویە طالدڭ. بر اوطوموبیل گچیوردی . — بومونتی یە گیدییور میسڭ آغابگ، دیدم . — آتلا، دیدی. آتلادم. Bomonti ↩︎Panco ↩︎قارتون قوطو آڭلاملی «قولی« كلمەسنە بڭزر ↩︎اكمگڭ خام مادەسی ↩︎